Heavymind

Gdyby ludzie rozmawiali tylko o tym, co rozumieją, zapadłaby nad światem wielka cisza.

Instalacja Środowiska WAMP

i konfiguracja pod kątem aplkikacji

opartej o Zend Framework

Kubek Bartosz, www.heavymind.net
Wersja dokumentu 1.0
Copyright (c) 2007

Celem tego artykułu jest poprowadzenie Cię, drogi czytelniku, krok po kroku przez proces instalacji i minimalnej konfiguracji środowiska serwera Apache2 oraz MySQL, jaka jaka jest niezbędna do uruchomienia aplikacji napisanej w oparciu o Zend Framework. Użyjemy do tego celu pakietu WAMP. Nazwa ta jest złożeniem pierwszych liter wyrazów: Windows, Apache, MySQL i PHP. Jest więc to pakiet aplikacji, które są wystarczające by uruchomić serwer www z obsługą PHP i serwer bazy danych na swoim komputerze. Pakiet ten jest oparty na licencji GPL, dzięki czemu najogólniej mówiąc, może być legalnie i darmowo eksploatowany.

UWAGA: Ten samouczek jest napisany w oparciu o WAMP v.1.7.3. Zawarte przykłady są zgodne z wersjami 1.7.x i być może z nowszymi. Jest jednak mało prawdopodobne by przykłady te mogły być jednakowo wykorzystane z wersjami WAMP poprzedzającymi v.1.7.0. Żadna dodatkowa wiedz a z zakresu administracji serwerami Apache2 lub mySQL nie jest wymagana.
Chciałbym zauważyć także, że nie będziemy omawiać tych elementów budowy i konfiguracji środowiska WAMP, które – owszem, są wymagane do porwanego działania aplikacji opartej o Zend Framework, jednak domyślnie są prawidłowo zainstalowane i skonfigurowane wraz z podstawową instalacją tego środowiska. Oznacza to mniej więcej tyle, że wskazówki zawarte w tym artykule identycznie zastosowane w innych środowiskach (takich jak Krasnal, Xampp), nie będą prawdopodobnie wystarczające.

Spis treści:

• Pobieranie WAMP’a
• Założenia instalacji
• Instalacja
• Sprawdzenie poprawności instalacji
• Wymagane zmiany konfiguracji
• Stworzenie katalogu z projektem
• Stworzenie bazy danych (opcionalne)
• Konfiguracja Virtual Hosta
• Definicja lokalnych hostów
• Rozwiązywanie problemów
• Podsumowanie

Pobieranie WAMP’a

Odwiedź stronę domową projektu WAMP: http://www.wampserver.com oraz pobierz najnowszą wersję pakietu. Jeśli używasz już starszej wersji WAMP lub innego pakietu (Krasnal, Xampp) zalecam całkowite jego odinstalowanie i usunięcie. Na łamach tego artykułu nie będziemy omawiali migracji ustawień serwera Apache lub bazy danych z wcześniejszych lub innych instalacji.

Założenia instalacji

Jako, że niestabilność jest charakterystyczną cechą dla systemów Windows jak i potrzeba reinstalacji całego systemu co jakiś czas(przynajmniej takie chodzą opinie :), zainstalujmy serwer WAMP na drugiej partycji dyskowej, która zazywczaj nazywa się d:\

Proponuję także abyśmy przyjęli następującą konwencję organizacji katalogów:

d:\programs\wamp   - instalacje WAMP z wszystkimi jego modułami
d:\www             - "document root" serwera www, czyli główny katalog www,
                     oraz miejsce na nasze   virtualHost'y np:
d:\www\zft1\	   - miejsce umieszczenia aplikacji pierwszej,
                     np: "ZFT Pierwsze kroki z Zend Framework",
                     która będzie uruchamiana za pomocą vHosta zft1.local
                     (vHosta skonfigurujemy także, później)
d:\www\zft2\	   - przykładowe miejsce umieszczenia kolejnej aplikacji. itd.

Jest to tylko propozycja organizacji katalogów. Mam nadzieję, że jasność treści tego artykułu pozwoli Wam, drodzy czytelnicy, obrać własną konwencję dla struktury katalogów (o ile poczujecie taką potrzebę).

Instalacja

1. Uruchamiam plik instalacyjny wamp5_1.7.3.exe

2. W oknie powitalnym klikam next

3. Akceptuję umowę licencyjną i naciskam next

4. Jako folder instalacji wybieram d:\programs\wamp i klikam next

5. W kroku ‘Start Menu Folder’ nic nie zmieniam. Klikam next

6. W zależności od naszych preferencji, zaznaczamy lub nie ‘check-box’ zatytułowany ‘Auto Start’. Jeśli go zaznaczymy, system Windows automatycznie uruchomi serwer Apache2 oraz mySQL5 wraz z jego ponownym startem. Klikamy next

7. W tym ostatnim kroku możemy zapoznać się z podsumowaniem, po czym kliknąć Install

8. Rozpoczął się proces kopiowania plików. Po jego zakończeniu, instalator zapyta nas o folder, w którym chcemy umieścić “DocumentRoot”, czyli główny katalog www serwera Apache2. Z drzewa katalogów wybieram d:\www (jeśli nie istnieje, to go tworzę) i klikam OK

9. W kolejnym oknie, ostrzegającym o tym że pliki “DocumentRoot” nie zostaną skopiowane do wybranej lokacji, po prostu klikamy next

10. Wybieramy serwer SMTP dla poczty wychodzącej z naszego serwera. Jako, że i tym się nie będziemy zajmować na łamach tego artykułu, pozostawiamy propozycję localhost bez zmian. Klikamy next

11. Adres email, jakim będą oznaczone wychodzące wiadomości email, także pozostawiamy bez zmian. Klikami next

12. Jeśli posiadamy zainstalowaną przeglądarkę Firefox w systemie, instalator zapyta nas czy chcemy z niej skorzystać jako z domyślnej? Zapewne większość z nas odpowie że Tak

13. Po paru sekundach pojawi nam się ostatnie okno instalacji, z pytaniem, czy chcemy od razu uruchomić serwer WAMP? Pozostawiamy ‘check-box’ zaznaczony i klikamy Finish

Instalacja zakończona

Sprawdzenie poprawności instalacji

Po zakończeniu instalacji, możemy sprawdzić czy wszystko przebiegło bez problemów. Pierwszą rzeczą z jaką powinniśmy się zaznajomić, to “manager WAMP”, biało - czarna ikona symbolizująca pół - tarczę z licznikiem w obszarze systemowym “tray” (ikonki obok zegarka systemowego).

Ikona ta może przybrać inny kolor: żółty lub czerwony. Jeśli tak jest, oznacza to, że nastąpił problem podczas uruchamiania którejś z usług: serwera Apache2 lub serwera mySQL5. Aby spróbować rozwiązać taki problem, proszę zapoznaj się z rozdziałem Rozwiązywanie problemów

Skoro więc kolor tarczy jest biały, oznacza to ze nasza instalacja WAMP jest gotowa do pracy. Uruchommy więc przeglądarkę internetową i jako adres wpiszmy: localhost. Powinna wyświetlić się strona z wyświetlającym się komunikatem Index of /. Na podstawie tego, upewniliśmy się że nasz serwer www działa.

Wymagane zmiany konfiguracji

Zend Framework do poprawnego działania potrzebuje zainstalowania dwóch dodatkowych rozszerzeń.

Pierwszym jest moduł Apache Mod Re-write, które domyślnie nie jest włączony w konfiguracji. Dlatego też:

1. Klikamy na ikonę “WAMP manager’a”

2. Z menu które się pojawiło, wybieramy Config files

3. Z kolejnego menu które się pojawiło, wybieramy httpd.conf. Otworzy się plik konfiguracji Apache2

4. W pliku tym wyszukujemy linii zawierającej:

#LoadModule rewrite_module modules/mod_rewrite.so

Tę za komentowaną znakiem # linię, od komentujmy, przez usunięcie tego znaku.

5. Zapiszmy zmiany w pliku i zamknijmy go.

6. Teraz, aby zmiany konfiguracyjne odniosły efekt, należy ponownie uruchomić serwer Apache2. Klikamy na ikonę “WAMP manager’a”

7. Z menu które się pojawiło, wybieramy Apache

8. Z kolejnego menu które się pojawiło, wybieramy Restart service

Przez najbliższe kilka sekund serwer Apache2 będzie się wyłączał i włączał ponownie. W czasie tym ikona “WAMP manager’a” zmieni kolor na żółty i z powrotem na biały.

Drugą rzeczą jest driver PDO – (PHP Data Objects). Jeśli w swojej aplikacji opartej o Zend Framework masz zamiar korzystać z serwera bazy danych mySQL (a jest to prawie pewne ) to powinniśmy zainstalować ten driver do silnika PHP5. Uczyńmy to:

1. Klikamy na ikonę “WAMP manager’a”

2. Z menu które się pojawiło, wybieramy Config files

3. Z kolejnego menu które się pojawiło, wybieramy php.ini. Otworzy się plik konfiguracji PHP5

4. W pliku tym wyszukujemy dwie linie zawierające:

;extension=php_pdo.dll
;extension=php_pdo_mysql.dll

Linie te za komentowane znakiem ; od komentujmy, przez usunięcie tego znaku.

5. Zapiszmy zmiany w pliku i zamknijmy go.

6. Teraz, aby zmiany konfiguracyjne odniosły efekt, należy ponownie uruchomić serwer Apache2. Klikamy na ikonę “WAMP manager’a”

7. Z menu które się pojawiło, wybieramy Apache

8. Z kolejnego menu które się pojawiło, wybieramy Restart service

Przez najbliższe kilka sekund serwer Apache2 będzie się wyłączał i włączał ponownie. W czasie tym ikona “WAMP manager’a” zmieni kolor na żółty i z powrotem na biały.

W ten sposób zainstalowaliśmy dodatkowy moduł serwera Apache2 oraz rozszerzenie PHP5. Dodam jeszcze, że jeśli chcielibyśmy użyć innego silnika bazy danych w Zend Framework, powinniśmy oczywiście odpowiednie rozszerzenie PDO aktywować w podobny jak wyżej sposób.

Stworzenie katalogu z projektem

Aby móc w jednym z następnych rozdziałów zdefiniować lokalny adres www dla naszej testowej aplikacji, umieścimy najpierw aplikację tę w odpowiednim katalogu.

Najlepszym sposobem na późniejszą weryfikację poprawności konfiguracji naszego serwera www pod kątem aplikacji opartej o Zend Framework jest stworzenie w naszym katalogu docelowym plików i katalogów właśnie takiej aplikacji, np. “Zend Framework Tutorial - Pierwsze kroki z Zend Framework” - samouczka mego autorstwa, który znajduje się na łamach tego serwisu. Dlatego, jeśli posiadasz drogi czytelniku źródła w/w aplikacji, umieść ją w katalogu zft1, który będzie podkatalogiem katalogu “DocumentRoot’a” serwera www. A konkretnie:

d:\www\zft1\

Projekt “ZFT Pierwsze kroki z Zend Framework” proszę tak umieścić, aby plik index.php znajdywał się w głównym katalogu projektu d:\www\zft1\

Jeśli jednak nie posiadasz źródeł aplikacji mego samouczka, wystarczy że dla najprostszego testu stworzymy plik index.php również w katalogu d:\www\zft1\ o następującej lakonicznej treści:

plik: d:\www\zft1\index.php

<?php
echo "Aplikacja zft1 działa";
?>

Powinno wystarczyć.

Stworzenie bazy danych (opcionalne)

Krok ten przeznaczony jest jedynie dla osób, które zdecydowały się na próbę uruchomienia aplikacji opartej o Zend Framework. Dla naszego przykładu, aplikacją tą będzie “ZFT Pierwsze kroki z Zend Framework”. Jeśli nie jesteś w posiadaniu źródeł tej aplikacji, możesz spokojnie pominąć treść tego rozdziału.

W kroku tym poznamy instrukcje stworzenia struktury bazy danych, zgodnie z tą opisaną w rozdziale Baza danych wymieniunego tu samouczka. Przejdźmy do rzeczy.

1. Klikamy na ikonę “WAMP manager’a”

2. Z menu które się pojawiło, wybieramy MySQL

3. Z kolejnego menu które się pojawiło, wybieramy MySQL console. Otworzy się okno konsoli klienta bazy danych MySQL z pytaniem o hasło

4. Jako że domyślnie główny użytkownik bazy (root) nie ma ustawionego hasła, wystarczy że wciśniemy Enter. W tym momencie zostajemy zalogowani do serwera MySQL. Każdą kolejną komendę dla bazy danych będziemy wydawać, potwierdzając klawiszem Enter po jej wpisaniu

5. Tworzymy nową bazę danych poleceniem:

create database zftest;

6. Instruujemy serwer, że od teraz będziemy wykonywać operacje na bazie danych zftest, poprzez komendę :

use zftest;

7. Tworzymy tabelę bazy danych poprzez wpisanie następującego polecenia SQL (do konsoli można wklejać tekst z schowka poprzez naciśnięcie prawym przyciskiem myszy gdziekolwiek w czarnym obszarze konsoli i wybraniu z menu wklej) :

CREATE TABLE album (
   id int(11) NOT NULL auto_increment,
   artist varchar(100) NOT NULL,
   title varchar(100) NOT NULL,
   PRIMARY KEY (id)  );

8. Do nowo utworzonej tabeli, włożymy dwa przykładowe rekordy:

INSERT INTO album
   (artist, title)
VALUES
   ('James Morrison', 'Undiscovered'),
   ('Snow Patrol', 'Eyes Open');

9. W ramach testu możemy wydać polecenia kontrolne, które powinny zwrócić nam następującą treść:

mysql> show databases;
+--------------------+
| Database           |
+--------------------+
| information_schema |
| mysql              |
| phpmyadmin         |
| test               |
| zftest             |
+--------------------+
5 rows in set (0.00 sec)

mysql> show tables;
+------------------+
| Tables_in_zftest |
+------------------+
| album            |
+------------------+
1 row in set (0.02 sec)

mysql> select * from album;
+----+----------------+--------------+
| id | artist         | title        |
+----+----------------+--------------+
|  1 | James Morrison | Undiscovered |
|  2 | Snow Patrol    | Eyes Open    |
+----+----------------+--------------+
2 rows in set (0.00 sec)

10. Tworzenie struktury bazy danych zakończone. Możemy zamknąć okno konsoli.

Konfiguracja Virtual Hosta

Naszym celem w tym kroku, będzie zdefiniowanie vHost’a tak, aby wpisując w przeglądarce adres: zft1.local, otwarła się aplikacja z katalogu d:\www\zft1\.

Wykonajmy więc następujące kroki:

1. Klikamy na ikonę “WAMP manager’a”

2. Z menu które się pojawiło, wybieramy ‘Config files’

3. Z kolejnego menu które się pojawiło, wybieramy ‘httpd.conf’. Otworzy się plik konfiguracji Apache2

4. W pliku tym wyszukujemy linii zawierającej:

#Include conf/extra/httpd-vhosts.conf

Tę za komentowaną przez znak # linię, od komentujmy, przez usunięcie tego znaku

5. Zapiszmy zmiany w pliku i zamknijmy go

6. Powyższe od komentowanie pliku, spowoduje że serwer Apache2 będzie starał się odczytać dodatkowe formuły konfiguracyjne z pliku httpd-vhosts.conf. Odnajdźmy więc ten plik i umieśćmy w nim następującą treść (zastępując istniejącą) :

plik: d:\programs\wamp\Apache2\conf\extra\httpd-vhosts.conf

#
# Virtual Hosts
#
# If you want to maintain multiple domains/hostnames on your
# machine you can setup VirtualHost containers for them. Most configurations
# use only name-based virtual hosts so the server doesn't need to worry about
# IP addresses. This is indicated by the asterisks in the directives below.
#
# Please see the documentation at
# <URL:http://httpd.apache.org/docs/2.2/vhosts/>
# for further details before you try to setup virtual hosts.
#
# You may use the command line option '-S' to verify your virtual host
# configuration.

#
# Use name-based virtual hosting.
#
NameVirtualHost *:80

#
# VirtualHost example:
# Almost any Apache directive may go into a VirtualHost container.
# The first VirtualHost section is used for all requests that do not
# match a ServerName or ServerAlias in any <VirtualHost> block.
#
#<VirtualHost *:80>
#    ServerAdmin webmaster@dummy-host.localhost
#    DocumentRoot /www/docs/dummy-host.localhost
#    ServerName dummy-host.localhost
#    ServerAlias www.dummy-host.localhost
#    ErrorLog logs/dummy-host.localhost-error_log
#    CustomLog logs/dummy-host.localhost-access_log common
#</VirtualHost>

<VirtualHost *:80>
    DocumentRoot D:\www\zft1
    ServerName zft1.local
    ServerAlias www.zft1.local
</VirtualHost>

7. Zapiszmy zmiany w pliku i zamknijmy go

8. Teraz, aby zmiany konfiguracyjne odniosły efekt, należy ponownie uruchomić serwer Apache2. Klikamy na ikonę “WAMP manager’a”

9. Z menu które się pojawiło, wybieramy Apache

10. Z kolejnego menu które się pojawiło, wybieramy Restart service

Przez najbliższe kilka sekund serwer Apache2 będzie się restartował. W czasie tym ikona “WAMP manager’a” zmieni ponownie kolor na żółty i z powrotem na biały.

Definicja lokalnych hostów

Aby przeglądarka internetowa wiedziała, że adres zft1.local (oraz www.zft1.local) mają być odczytane z lokalnego serwera www, należy “zmapować” te adresy na lokalny adres IP (adres swojego komputera).

1. Otwieramy do edycji plik hosts, w którym umieszczamy dwie dodatkowe linie na jego końcu :

plik: c:\windows\system32\drivers\etc\hosts

127.0.0.1       zft1.local
127.0.0.1       www.zft1.local

2. Zapiszmy zamiany i zamknijmy plik

Restart serwera Apache2 nie jest wymagany w tym wypadku.

Rozwiązywanie problemów

Jednym, nagminnie powtarzającym się problemem podczas instalowania serwera Apache, jest to, że serwer ten nie chce się uruchomić. W przypadku pakietu WAMP, jest to identyfikowane poprzez żółty kolor ikony (tarczy) statusu. Powodem tego jest zazwyczaj równocześnie uruchomiony program Skype. Jeśli więc posiadasz uruchomiony program Skype, to to niemal pewne, że jest to powodem niemożności uruchomienia serwera www. Dzieje się tak dlatego, że Skype jest ustawiony z myślą o większości użytkowników tego komunikatora, którzy nie są zaawansowani w tematach konfigurowania sieci komputerowych. Dlatego też komunikator ten zajmuje port 80, który nigdy nie jest blokowany przez administratorów sieci. Dlatego Skype zawsze działa prawidłowo. Jednak serwer Apache potrzebuje byśmy zwolnili dla niego ten port. Można zrobić to na dwa sposoby: oczywiście poprzez wyłączenie komunikatora Skype, lub poprzez zmianę wykorzystywanego przez niego portu 80 na inny. Aby wykonać tę drugą opcję należy:

1. W menu Skype (przykład dla wersji Skype 3.2) wybrać Narzędzia

2. Z menu, które się pojawiło wybrać Opcje. Pojawi się okienko opcji programu

3. W nowym oknie wyszukajmy menu Zaawansowane a w nim Połączenie

4. W Ekranie opcji które się pojawiło, znajdźmy taką która brzmi: Użyj portów 80 oraz 433 jako alternatywnych dla przychodzących połączeń. Opcja ta jest więc najprawdopodobniej zaznaczona. Wyłączmy więc jej zaznaczenie

5. Naciśnijmy Zapisz - problem rozwiązany

Pozostaje nam teraz podjęcie próby włączenia serwera Apache

1. Klikamy na ikonę “WAMP manager’a”

2. Z menu które się pojawiło, wybieramy Apache

3. Z kolejnego menu które się pojawiło, wybieramy Start/Resume Service

Ta procedura powinna uruchomić serwer Apache2. Jeśli tak się nie stało, najprawdopodobniej istnieją inne problemy, które już nie są tak oczywiste i należy podejść do nich indywidualnie. Proszę je opisywać w komentarzach. Wspólnymi siłami może uda się je rozwiązać.

Podsumowanie

W tym momencie zakończyliśmy wszystkie czynności instalacyjne i konfiguracyjne. Możemy teraz uruchomić przeglądarkę internetową i wprowadzając adres zft1.local (lub www.zft1.local) ujrzymy naszą aplikację - działającą. Jeśli jednak nadal coś nie działa, proszę śmiało zadawać pytania w formie komentarzy. Życzę dobrej zabawy z dalszymi eksperymentami w konfigurowanie serwera Apache2.

Pozdrawiam

Kubek Bartosz